صرافی ستاره سهیل
دوشنبه ۲۵ تیر ۱۳۹۷
021 54506

مفهوم نظریه مقداری پول (QTM) برای اولین بار در قرن شانزدهم مطرح شد. در آن زمان کشورهای اروپایی با طلا و نقره‌ای که از کشورهای آمریکایی وارد می‌شد، سکه طلا و نقره ضرب می‌کردند. در نتیجه افزایش ضرب سکه‌های طلا و نقره باعث افزایش تورم می‌شد. این امر موجب شد که اقتصاددانی به نام هنری تورنتون در سال ۱۸۰۲ به این نتیجه برسد که پول بیش‌تر به معنای تورم بیش‌تر است و افزایش عرضه پول لزوما به معنای افزایش بازدهی یک اقتصاد نیست.

در این مقاله قصد داریم به مفروضات و محاسبات نظریه مقداری پول و همچنین رابطه آن با پول گرایی (مانیتاریسم) و چالش‌هایی که این نظریه با آن‌ها رو به رو شده است نگاهی بیندازیم.

نظریه مقداری پول در یک نگاه

نظریه مقداری پول (QTM) بیان می‌کند که بین مقدار پول موجود در یک اقتصاد و سطح قیمت فروش کالاها و خدمات، رابطه‌ای مستقیم وجود دارد. بر اساس نظریه مقداری پول اگر مقدار پول موجود در اقتصاد دو برابر شود، سطح قیمت‌ها هم دو برابر می‌شود و این اتفاق باعث ایجاد تورم می‌شود. تورم به معنای رشد سطح قیمت‌ها در یک اقتصاد است که به شکل درصدی بیان می‌شود. بنابراین، تورم به وجود آمده باعث می‌شود که مصرف کننده در ازای همان مقدار کالا و خدمات دریافتی قبل، مبلغی دو برابر را پرداخت کند.

بیشتر بخوانید:

تاریخ پول ؛ از مبادله پایاپای تا اسکناس و مبادلات ارز

روش دیگر برای درک نظریه مقداری پول این است که پول را هم کالایی مانند کالاهای دیگر در نظر بگیریم. در نتیجه افزایش عرضه آن موجب کاهش ارزش نهایی (قدرت خرید یک واحد پول) می‌شود. بنابراین افزایش عرضه پول باعث افزایش قیمت‌ها (تورم) می‌شود؛ چون کاهش ارزش نهایی پول باید با پرداخت واحدهای بیشتر پول جبران شود. این به معنای افزایش قیمت‌ها و در نتیجه تورم است.

فرمول بندی نظریه مقداری پول

ساده‌ترین شکل برای شرح نظریه مقداری پول به شرح زیر است:

فرمول نظریه مقداری پول

این تساوی، تساوی فیشر نام دارد. حروف این تساوی نماینده متغیرهای زیر هستند:

M: عرضه پول

V: سرعت گردش پول (تعداد دفعاتی که پول در یک زمان مشخص در دست مردم می‌چرخد).

P: سطح متوسط قیمت‌ها

Y: سطح مبادلات کالاها و خدمات

تئوری اصلی در بین اقتصاددانان کلاسیک قرن هفدهم رایج بود. این تئوری در قرن بیستم توسط اقتصاددانانی مانند اروینگ فیشر، که تئوری اصلی را فرموله کرد و میلتون فریدمن بازنگری و اصلاح شد.

بیشتر بخوانید:

اینفوگرافی ؛ تاریخچه پول و سیر تحولات آن

شکل اصلاح یافته تئوری که بر اساس اصل معادله مبادله ساخته شده است به صورت زیر است:

مجموع مخارج = سرعت گردش پول × مقدار پول

بنا بر این اگر فرض کنیم در یک اقتصاد ۳ دلار پول وجود داشته باشد و این ۳ دلار در یک ماه ۳ بار در اقتصاد گردش داشته باشد، مخارج کل آن ماه برابر ۱۵ دلار می‌شود.

فرضیه‌هایی برای نظریه مقداری پول

نظریه مقداری پول فرضیاتی را به منطق معادله مبادله اضافه می‌کند. این نظریه در اساسی‌ترین شکل خود فرض می‌کند که سرعت گردش پول (V) و حجم معاملات (Y) در کوتاه مدت ثابت هستند. اما این فرضیات به ویژه فرض اول که سرعت گردش پول را ثابت در نظر می‌گیرد، مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. استدلال منتقدان این است که سرعت گردش پول به مصرف کننده و انگیزه‌های مخارج بستگی دارد که این عوامل را نمی‌توان ثابت در نظر گرفت.

بیشتر بخوانید:

اختراع پول؛ سیری در تحولات سیستم های داد و ستد

همچنین در این نظریه فرض شده است که مقدار پول که توسط عوامل خارجی تعیین می‌شود مهم‌ترین تاثیر را بر فعالیت اقتصادی در جامعه دارد. تغییر در عرضه پول منجر به تغییر در سطح قیمت‌ها یا عرضه کالاها و خدمات یا هر دو این موارد می‌شود.

عمدتا این تغییرات در موجودی پولی است که موجب تغییر در مخارج می‌شود. سرعت گردش پول نه به مقدار پول موجود در اقتصاد یا سطح قیمت‌های جاری، بلکه به تغییرات سطح قیمت‌ها بستگی دارد.

در نهایت حجم معاملات (Y) توسط عوامل تولید یعنی نیروی کار، سرمایه و منابع طبیعی و همچنین اطلاعات و سازمان‌های مختلف تعیین می‌شود. در این تئوری فرض می‌شود که اقتصاد مورد بررسی در وضعیت تعادل و اشتغال کامل به سر می‌برد.

اساسا فرضیات نظریه مقداری پول به این معنا هستند که ارزش پول در یک اقتصاد بر اساس مقدار موجود پول در آن اقتصاد تعیین می‌شود. افزایش عرضه پول موجب کاهش ارزش آن می‌شود. دلیل آن این است که افزایش عرضه پول باعث افزایش تورم می‌شود. هنگامی که تورم افزایش می‌یابد، قدرت خرید یا به عبارتی ارزش پول کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه برای خرید همان مقدار قبلی از کالا یا خدمات هزینه بیش‌تری باید پرداخت شود.

عرضه پول، تورم و پول گرایی

نظریه مقداری پول

همان طور که نظریه مقداری پول بیان می‌کند، مقدار پول تعیین کننده ارزش آن است. این نظریه سنگ بنای پول گرایی را تشکیل می‌دهد. مانیتاریست‌ها معتقد هستند که افزایش سریع در عرضه پول موجب افزایش سریع تورم می‌شود. اگر رشد پول از رشد بازده تولیدات اقتصادی پیشی بگیرد، نتیجه آن ایجاد تورم خواهد بود. این وضعیت به این خاطر پیش می‌آید که مقدار زیادی پول در برابر مقدار کمی تولید کالا و خدمات در جامعه وجود دارد.

این فرضیه نحوه مدیریت سیاست‌های پولی را مشخص می‌کند. مانیتاریست‌ها بر این باور هستند که برای کنترل کردن سطح تورم باید عرضه پول در یک محدوده قابل قبول حفظ شود. اکثر مانیتاریست‌ها بر این نظر اتفاق دارند که در کوتاه مدت افزایش در عرضه پول می‌تواند باعث تقویت سریع اقتصادهای متزلزلی که نیاز به افزایش سطح تولید دارند شود. با این وجود تاثیر سیاست پولی در بلند مدت آنچنان قابل پیش بینی نیست.

بیشتر بخوانید:

اینفوگرافی: جنگ جهانی بر سر پول نقد به کجا خواهد کشید؟

از طرف دیگر تعداد کمی از مانیتاریست‌ها معتقد هستند که افزایش عرضه پول تاثیری بر فعالیت بخش حقیقی اقتصاد که شامل تولید، سطح اشتغال، مخارج و چنین موضوعاتی می شود ندارد. اما برای بیش‌تر مانیتاریست‌ها هر نوع سیاست ضد تورمی از این مفهوم پایه‌ای نشئت می‌گیرد که برای کاهش تورم، عرضه پول باید کاهش تدریجی داشته باشد.

مانیتاریست‌ها باور دارند که به جای این که دولت به طور مداوم سیاست های اقتصادی را اعمال کند (برای مثال ایجاد تغییرات از طریق هزینه‌های دولت و مالیات) بهتر است اجازه دهیم تا سیاست‌های ضد تورمی (مانند کاهش تدریجی عرضه پول) منجر به وضعیت اشتغال کامل در اقتصاد شود.

تجربه مجدد نظریه مقداری پول

 نظریه مقداری پول

جان مینارد کینز این نظریه را در دهه ۱۹۳۰ به چالش کشید. او معتقد بود که افزایش عرضه پول منجر به کاهش سرعت گردش پول می‌شود و درآمد واقعی که همان جریان پول پرداخت شده به به عوامل تولید است افزایش می‌یابد. بنابراین سرعت گردش پول می‌تواند در پاسخ به تغییرات عرضه پول تغییر یابد. بسیاری از اقتصاددانان پس از کینز، عقاید و نظرات کینز را کاملا درست می‌دانند.

بیشتر بخوانید:

۴ حقیقت جالب درباره پول که نمی‌دانستید

نظریه مقداری پول که ریشه در مانیتاریسم دارد در دهه ۱۹۸۰ در میان برخی اقتصادهای بزرگ مانند آمریکا و بریتانیای کبیر که رییس جمهور وقت آن‌ها به ترتیب رونالد ریگان و مارگارت تاچر بودند بسیار رایج بود.

در آن زمان رهبران این کشورها سعی کردند اصول تئوری مقداری پول را در اقتصادهایی که هدف آن‌ها رشد پول بود اعمال کنند. با این وجود با گذشت زمان بسیاری پذیرفتند که کنترل سختگیرانه عرضه پول لزوما به معنای راه حلی برای برطرف کردن تمام مشکلات اقتصادی نیست.

رای آگاهی از نرخ لحظه‌ای ارز از جمله قیمت دلار ، قیمت پوند ، قیمت یورو و دیگر ارزهای رایج می‌توانید از وب‌سایت صرافی ستاره سهیل استفاده کنید. یکی از خدماتی که صرافی ستاره سهیل ارائه می کند، خدمات خرید و فروش ارز اسکناس است. اگر قصد سفر به خارج از کشور دارید، با استفاده از این خدمات می‌توانید ارز رایج آن کشور یا یکی از ارزهای رایج در تمام دنیا مثل یورو یا دلار را تهیه کنید. از دیگر خدمات صرافی ارسال حواله وسترن یونیون و سوئیفت است. برای کسب اطلاعات بیشتر با همکاران ما در صرافی ستاره سهیل تماس بگیرید.

نویسنده :
انتشار : ۲۷ فروردین ,۱۳۹۷
مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

14 + دوازده =

کانال تلگرام