صرافی ستاره سهیل
شنبه ۲۹ دی ۱۳۹۷
021 54506

وقتی بحث از خاورمیانه به میان کشیده می‌شود کمتر کسی نسبت به اقتصاد این منطقه خوش‌بین است. وجود چالش‌ها و درگیری‌های بی‌شماری که پیوسته در این منطقه رخ می‌دهد باعث شده تا اقتصاد خاورمیانه در بازه‌های کوتاه مدت وضعیت ضعیفی داشته باشد. البته اطلاعات و آمارهایی که صندوق بین‌المللی پول نیز مطرح می‌کند بر این ضعف و نابسامانی صحه می‌گذارد. بنا به گزارش اخیر نشریه چشم‌انداز اقتصاد جهانی (WEO)، رشد اقتصادی در خاورمیانه، آفریقای شمالی، افغانستان و پاکستان نسبت به سال ۲۰۱۶ میلادی تقریبا نصف و به رقم ۲/۶ درصد رسیده است. یکی از دلایل اصلی این تنزل، افت اقتصاد ایران بعد از رشدی سریع در سال ۲۰۱۶ است و دلیل دیگر کاهش صادرات نفت از سوی تولیدکنندگان بزرگی مانند عربستان سعودی است.

وضعیت اقتصاد خاورمیانه در صنایع و بازارهای نوظهور چگونه است؟

حضور آفریقا، آمریکای لاتین و خاورمیانه در بازارهای نوظهور نیز وضعیت خوبی ندارد. صادرکنندگان نفت تحت تاثیر کاهش درآمدهای نفتی و کالا قرار گرفته‌اند. صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی می کند که در آینده نزدیک، رشد اقتصادی به ۳/۵ درصد برسد. این رشد در صورتی تحقق پیدا می‌کند که تقاضای واردات نفت از سوی سایر کشورها افزایش یابد و صادرکنندگان نفتی با رونق بیشتری به کار خود ادامه بدهند. برای مثال وزارت نفت عربستان از توسعه همکاری‌های نفتی با روسیه خبر داده است و یادآور شده که تا پایان سال ۲۰۱۸ این تعاملات و همکاری‌های ادامه خواهد داشت.

اقتصاد خاورمیانه - رکود

برندگان و بازندگان اقتصاد خاورمیانه چه کسانی هستند؟

با وجود اینکه وضعیت عمومی اقتصاد خاورمیانه چندان امیدبخش نیست در این میان ظرفیت‌هایی برای رشد به چشم می‌خورد. یکی از کشورهایی که براساس پیش‌بینی‌های صندوق بین‌المللی پول با رشد مناسبی در سال آینده رو به رو خواهد بود، کشور لیبی است. بعد از مدت‌ها آشوب سیاسی به نظر می‌رسد که لیبی در حال رسیدن به ثبات نسبی است. این ثبات نسبی احتمالا رشد را نیز به همراه خواهد داشت و براساس آمار، در سال آینده رشد اقتصادی در این کشور به ۵۵/۱ درصد خواهد رسید.

البته همه چیز به سیاست گره خورده است و صادرات نفتی و سایر سرمایه‌گذاری‌ها در گروی تغییرات محیط سیاسی خواهد بود. کشور دیگری که به آرامی مسیر رشد را در پیش گرفته است، کشور جیپوتی است. این کشور کوچک و کم‌جمعیت از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ رشدی ۷درصدی را تجربه کرده است. پاکستان نیز با رشد اقتصادی ۵/۳ درصدی در جایگاه سوم رشد اقتصاد خاورمیانه قرار دارد. رشد پاکستان تا حدود زیادی ناشی از همکاری‌های تجاری و اقتصادی با چین است.

از جمله سایر کشورهایی که در حال رشد هستند می‌توان به سودان، موریتانی، مصر و مراکش اشاره کرد. انتظار می‌رود این کشورها در سال آینده بین ۳/۷ تا ۴/۸ رشد اقتصادی را تجریه کنند. در مورد مصر باید گفت که گشایش‌های اقتصادی بیشتر حاصل اصلاحاتی است که در راه‌کارهای سرمایه‌گذاری صورت گرفته است. به ویژه تغییرات و اصلاحاتی که در نوامبر ۲۰۱۶ به وقوع پیوست.

اقتصاد ایران در سال آتی چگونه خواهد بود؟

پیش‌بینی‌ها در مورد ایران، حاکی از افت در نرخ تولید ناخالص داخلی است. رقم این نرخ از ۱۲/۵ درصد در سال ۲۰۱۶ به ۳/۵ درصد خواهد رسید. تحریم‌هایی که ریاست جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ علیه ایران وضع کرده و خروج این کشور از توافق هسته‌ای موسوم به برجام تا حد زیادی باعث تحولات منفی در اقتصاد ایران می‌شود. البته همه چیز به سرمایه‌گذاری اروپا و سایر بخش‌های آسیایی بستگی دارد و باید دید حمایت آنها از برجام چگونه در روندهای اقتصادی ایران تاثیر می‌گذارد. فعلا برای قضاوت و پیش‌بینی کمی زود است.

اقتصاد خاورمیانه - نفت

خطرات سیاسی موجود در خاورمیانه چیست؟

بیشتر کشورهای خاورمیانه دارای وضعیت سیاسی ناآرام هستند. این وضعیت باعث می‌شود تا فرصتی برای گشایش‌های اقتصادی و حضور در بازارهای نوظهور و جدید پیش نیاید. آفریقای شمالی و آمریکای لاتین نیز درگیر مشکلاتی مشابه هستند. از جمله مصادیق بارز ضعف اقتصادی تحت تاثیر ناآرامی‌های سیاسی دو کشور افغانستان و سومالی هستند. این دو کشور در سال جاری به ترتیب ۲/۵ و ۲/۴ درصد رشد اقتصادی خواهند داشت. در یمن وضعیت از این هم بدتر است و رشد اقتصادی در سال ۲۰۱۷ میلادی ۲ درصد بوده است.

اقتصاد خاورمیانه -خطرات سیاسی

عراق نیز با تجربه‌های سختی که در زمینه حضور نیروهای داعش و… داشته است، وضعیت نه چندان مناسبی را پشت سر گذاشته و به تدریج در حال تلاش برای رسیدن به ثبات است. در میان صادرکنندگان نفت و گاز نیز رشد و رونق زیادی دیده نمی‌شود. قطر و بحرین، رشدی ۲/۵ درصدی خواهند داشت و اقتصاد امارات تنها رشدی ۱/۵ درصدی خواهد داشت. عمان نیز به خاطر رکود اقتصادی، رشدی اقتصادی را در سال جدید تجربه نخواهد کرد. الجزیره نیز با چالش‌هایی دست به گریبان است. کویت و سایر کشورها نیز اوضاع مساعدی ندارند. همه این معضلات ناشی از افت‌هایی در صادرات نفتی و عدم وجود تنوع در سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی است.

نرخی که صندوق بین‌المللی پول برای قیمت نفت در ماه‌های آینده اعلام کرده است بسیار کمتر از مبلغی است که کشورهای خاورمیانه برای رسیدن به تعادل اقتصادی به آن نیاز دارند. بنابراین بیشتر کشورهای خاورمیانه برای ایجاد تعادل در بودجه خود به مبلغی بسیار بیشتر از این نرخ برای فروش نفت نیاز دارند. همه اینها در حالی است که در سایر نقاط جهان مانند: ژاپن، اروپا و بخش‌های دیگری از آسیا رشد اقتصادی با رونق خوبی در حال افزایش است.

 

نویسنده :
انتشار : ۱۳ خرداد ,۱۳۹۷

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یازده + 20 =

کانال تلگرام